Arqueoloxía de Brandomil

Aras votivos de granito atopados en Brandomil

Parte importante dos restos arqueolóxicos aos que se refire o libro citado no apartado anterior Corpus de inscricións romanas de Galicia. I. Provincia da Coruña, hai tres altares votivos.

O primeiro foi consagrado ao deus Coso, foi atopado arredor do ano 1880, actualmente atópase no museo da Catedral de Santiago de Compostela.

O segundo altar apareceu en 1955 e a partir dos datos da inscrición suponse que pertenceu a un liberto. Contiña dedicatorias relixiosas e un culto á fortuna. 

O terceiro altar votivo foi atopado arredor de 1885 e, como os dous anteriores, utilizouse como material de construción. A primeira liña de texto está bastante desgastada, pero aínda lexible e tamén se atopa actualmente no Museo Catedralicio de Santiago de Compostela.

Ademais dos altares, en 1939 atopouse un frontón dun monumento funerario de gran calidade.

A última peza relevante recollida neste libro é unha placa funeraria de granito, cuxa conservación non é boa.

Ademais destes elementos, tamén se atopou unha Estela que presenta unha lúa crecente, unha inscrición e un home espido de cabeza redonda e corpo desproporcionado sobre o que destacan o embigo e os órganos xenitais. Existen diferentes versións sobre onde se atopou esta Estela, dise que o lugar foi en Brandomil e outras fontes din que foi atopada en San Cosme de Antiguo, localidade situada a pouco máis de dous quilómetros, pero o importante desta peza son as súas dimensións, xa que cando as Estelas romanas tiñan un tamaño de pouco máis dun metro, neste caso supera os dous metros de altura.

 

Outros elementos atopados en Brandomil son os miliarios, polo menos un par deles, localizados nun caso durante a reconstrución da Ponte, derrubada por un temporal nos anos 90, e outro localizado mentres se estaban a realizar reformas nunha casa parroquial.

Pero a todos estes restos podemos sumar os centos deles que ou ben foron destruídos ou ben están en casas veciñais, con usos diversos.